Thuế Lũy Tiến Là Gì? Biểu Thuế 5 Bậc Mới 2026 Và Cách Tính TNCN Chính Xác

Thuế lũy tiến là cách tính thuế thu nhập cá nhân trong đó thuế suất tăng dần theo từng bậc thu nhập: thu nhập càng cao, phần vượt càng chịu thuế suất cao hơn. Từ kỳ tính thuế năm 2026, biểu thuế lũy tiến từng phần đã đổi từ 7 bậc xuống còn 5 bậc và mức giảm trừ gia cảnh cũng được nâng lên. Bài viết giải thích thuế lũy tiến là gì, cập nhật biểu thuế 5 bậc mới nhất, công thức và ví dụ tính thuế TNCN lũy tiến từng phần theo quy định hiện hành.

Thuế lũy tiến là gì?

Thuế lũy tiến (chính xác hơn là thuế lũy tiến từng phần) là phương pháp tính thuế thu nhập cá nhân trong đó thu nhập tính thuế được chia thành nhiều phần (bậc), mỗi phần áp dụng một mức thuế suất riêng, tăng dần từ thấp đến cao.

Nói cách khác, không phải toàn bộ thu nhập chịu chung một mức thuế. Phần thu nhập nằm ở bậc thấp chịu thuế suất thấp, chỉ phần vượt lên bậc cao mới chịu thuế suất cao. Cách này đảm bảo người thu nhập cao đóng góp nhiều hơn một cách công bằng, tránh tình trạng nhảy bậc làm thuế tăng vọt.

Biểu thuế lũy tiến từng phần 5 bậc mới nhất (áp dụng từ 2026)

Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 (có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 và áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026), biểu thuế lũy tiến rút từ 7 bậc xuống còn 5 bậc, tính trên thu nhập tính thuế theo tháng:

Bậc	Thu nhập tính thuế/tháng	Thuế suất
1	Đến 10 triệu đồng	5%
2	Trên 10 đến 30 triệu đồng	10%
3	Trên 30 đến 60 triệu đồng	20%
4	Trên 60 đến 100 triệu đồng	30%
5	Trên 100 triệu đồng	35%

So với biểu cũ, thay đổi lớn nhất là giảm thuế suất bậc 2 từ 15% xuống 10%, bậc 3 từ 25% xuống 20%, đồng thời nới rộng khoảng cách giữa các bậc. Phần lớn người làm công ăn lương ở mức thu nhập trung bình sẽ nộp thuế ít hơn trước.

So sánh nhanh biểu 7 bậc cũ và 5 bậc mới

Nội dung	Biểu cũ	Biểu mới (2026)
Số bậc	7 bậc	5 bậc
Thuế suất	5% đến 35%	5% đến 35%
Bậc 5%	Đến 5 triệu	Đến 10 triệu
Khoảng cách bậc	Hẹp, dễ nhảy bậc	Rộng hơn, giảm nhảy bậc

Mức giảm trừ gia cảnh mới 2026

Biểu thuế được áp dụng trên thu nhập tính thuế, tức là thu nhập đã trừ các khoản giảm trừ. Theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15, mức giảm trừ gia cảnh áp dụng từ kỳ tính thuế 2026 là:

• Giảm trừ bản thân người nộp thuế: 15,5 triệu đồng/tháng (trước đây 11 triệu).
• Giảm trừ mỗi người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng/tháng (trước đây 4,4 triệu).

Việc nâng mức giảm trừ giúp giảm số thuế phải nộp, đặc biệt với người có người phụ thuộc.

Công thức tính thuế TNCN lũy tiến từng phần

Trình tự tính gồm ba bước:

1. Thu nhập chịu thuế = Tổng thu nhập − Các khoản được miễn (như phụ cấp ăn ca trong định mức, công tác phí…).
2. Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế − Các khoản giảm trừ (bảo hiểm bắt buộc, giảm trừ bản thân, giảm trừ người phụ thuộc).
3. Thuế TNCN = Thu nhập tính thuế × Thuế suất từng bậc (cộng thuế của các bậc lại).

Để tính nhanh, có thể dùng công thức rút gọn theo từng bậc (đơn vị: triệu đồng, thu nhập tính thuế theo tháng):

Bậc	Thu nhập tính thuế/tháng	Thuế phải nộp
1	Đến 10	5% × TNTT
2	Trên 10 đến 30	10% × TNTT − 0,5
3	Trên 30 đến 60	20% × TNTT − 3,5
4	Trên 60 đến 100	30% × TNTT − 9,5
5	Trên 100	35% × TNTT − 14,5

Ví dụ tính thuế TNCN lũy tiến

Anh A có tổng thu nhập chịu thuế 40 triệu đồng/tháng, đóng bảo hiểm bắt buộc 2,1 triệu đồng, nuôi 1 người phụ thuộc.

Bước 1 – Tính thu nhập tính thuế:

Thu nhập tính thuế = 40 − 2,1 − 15,5 (giảm trừ bản thân) − 6,2 (1 người phụ thuộc) = 16,2 triệu đồng

Bước 2 – Áp biểu thuế lũy tiến (16,2 triệu thuộc bậc 2):

Cách tính từng phần cho rõ:

• Phần đến 10 triệu: 10 × 5% = 0,5 triệu
• Phần từ 10 đến 16,2 triệu (6,2 triệu): 6,2 × 10% = 0,62 triệu
• Tổng thuế TNCN = 0,5 + 0,62 = 1,12 triệu đồng/tháng

Dùng công thức rút gọn bậc 2 cho kết quả tương tự: 10% × 16,2 − 0,5 = 1,12 triệu đồng.

Đối tượng áp dụng biểu thuế lũy tiến

Biểu thuế lũy tiến từng phần áp dụng cho cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công và ký hợp đồng lao động từ 3 tháng trở lên. Các trường hợp khác được tính riêng:

• Cá nhân không cư trú: áp dụng thuế suất toàn phần 20% trên thu nhập từ tiền lương.
• Lao động thời vụ, hợp đồng dưới 3 tháng, chi trả từ 2 triệu đồng/lần trở lên: khấu trừ 10% trước khi chi trả.

Quản lý tính thuế TNCN cho nhân viên với phần mềm Arito

Khi số lượng nhân viên tăng và biểu thuế thay đổi, tính thuế TNCN thủ công trên Excel dễ sai sót và tốn thời gian đối chiếu. Phân hệ quản lý nhân sự HRM của Arito giúp doanh nghiệp:

• Tự động tính thuế TNCN theo biểu lũy tiến mới nhất, cập nhật khi quy định thay đổi.
• Quản lý giảm trừ bản thân, người phụ thuộc và các khoản bảo hiểm cho từng nhân viên.
• Liên thông tính lương và kế toán, lập bảng lương và tờ khai thuế nhanh, giảm sai sót.

Tất cả nằm trong nền tảng phần mềm quản lý doanh nghiệp Arito ERP, giúp nhân sự, tiền lương và kế toán dùng chung một nguồn dữ liệu.

Muốn xem thuế TNCN và bảng lương được tính tự động theo biểu thuế mới ra sao? Đăng ký nhận demo miễn phí để đội ngũ Arito tư vấn theo quy mô nhân sự của bạn.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Thuế lũy tiến và thuế toàn phần khác nhau thế nào?

Thuế lũy tiến chia thu nhập thành nhiều bậc, mỗi bậc một thuế suất tăng dần, áp dụng cho người lao động có hợp đồng từ 3 tháng trở lên. Thuế toàn phần áp một mức thuế suất cố định trên toàn bộ thu nhập, áp dụng cho cá nhân không cư trú hoặc một số khoản thu nhập khác.

Biểu thuế lũy tiến 2026 có mấy bậc?

Có 5 bậc, với thuế suất từ 5% đến 35%, thay cho biểu 7 bậc trước đây. Áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.

Mức giảm trừ gia cảnh mới là bao nhiêu?

Giảm trừ bản thân 15,5 triệu đồng/tháng và mỗi người phụ thuộc 6,2 triệu đồng/tháng, theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15, áp dụng từ kỳ tính thuế 2026.

Thu nhập bao nhiêu thì bắt đầu phải nộp thuế TNCN?

Người không có người phụ thuộc chỉ nộp thuế khi thu nhập tính thuế vượt mức giảm trừ bản thân 15,5 triệu đồng/tháng (sau khi đã trừ bảo hiểm bắt buộc). Có người phụ thuộc thì ngưỡng này còn cao hơn.

Thuế lũy tiến tính trên lương gross hay lương sau giảm trừ?

Tính trên thu nhập tính thuế, tức là lương đã trừ các khoản được miễn, bảo hiểm bắt buộc và các khoản giảm trừ gia cảnh, không phải trên lương gross.

Kết luận

Thuế lũy tiến từng phần đảm bảo người thu nhập cao đóng thuế nhiều hơn một cách công bằng nhờ chia thu nhập thành nhiều bậc. Từ năm 2026, biểu thuế mới còn 5 bậc và mức giảm trừ gia cảnh tăng lên giúp giảm gánh nặng thuế cho phần lớn người lao động. Nắm rõ biểu thuế và công thức tính giúp bạn tự kiểm tra được số thuế của mình, và với doanh nghiệp, phần mềm sẽ giúp tính thuế cho toàn bộ nhân viên nhanh và chính xác.