- Arito - Phần mềm quản trị tổng thể doanh nghiệp ERP
- Tin khác
- Quyết toán thuế là gì? Hồ sơ, thời hạn và điểm khác giữa kỳ 2025 và 2026
Quyết toán thuế là gì? Hồ sơ, thời hạn và điểm khác giữa kỳ 2025 và 2026
Mục lục
Người làm quyết toán trong năm 2026 phải xử lý một tình huống dễ nhầm: quyết toán cho kỳ tính thuế 2025 theo biểu thuế cũ, trong khi số thuế đang khấu trừ hằng tháng của năm 2026 đã theo biểu mới.
Bài viết giải thích quyết toán thuế là gì, hồ sơ và thời hạn, và tách rõ quy định áp dụng cho từng kỳ.
Quyết toán thuế là gì?
Quyết toán thuế là việc xác định chính xác tổng số thuế phải nộp của một kỳ tính thuế, thường là một năm, rồi so với số thuế đã tạm nộp trong kỳ để xác định số còn phải nộp thêm hoặc số nộp thừa được hoàn lại.
|
Tạm nộp trong năm |
Quyết toán |
|
|
Cơ sở tính |
Ước tính, khấu trừ theo từng kỳ |
Số liệu thực tế cả năm |
|
Thời điểm |
Hằng tháng hoặc hằng quý |
Sau khi kết thúc năm |
|
Kết quả |
Số tạm nộp |
Số phải nộp thêm hoặc được hoàn |
Kỳ tính thuế nào áp dụng quy định nào
Đây là phần cần đọc trước, vì hai kỳ gần nhau dùng hai biểu thuế khác nhau.
|
Nội dung |
Kỳ tính thuế 2025 |
Kỳ tính thuế 2026 |
|
Biểu thuế thu nhập cá nhân |
Biểu lũy tiến 7 bậc |
Biểu lũy tiến 5 bậc |
|
Giảm trừ bản thân |
Mức cũ |
15,5 triệu đồng mỗi tháng |
|
Giảm trừ người phụ thuộc |
Mức cũ |
6,2 triệu đồng mỗi tháng |
|
Thời điểm quyết toán |
Trong năm 2026 |
Trong năm 2027 |
Tình huống dễ nhầm nhất: trong năm 2026, kế toán vừa làm quyết toán cho kỳ 2025 theo quy định cũ, vừa tính khấu trừ hằng tháng cho năm 2026 theo quy định mới. Hai việc song song với hai bộ quy định khác nhau.
Biểu thuế thu nhập cá nhân từ kỳ tính thuế 2026
|
Bậc |
Thu nhập tính thuế mỗi tháng |
Thuế suất |
|
1 |
Đến 10 triệu đồng |
5% |
|
2 |
Trên 10 đến 30 triệu đồng |
10% |
|
3 |
Trên 30 đến 60 triệu đồng |
20% |
|
4 |
Trên 60 đến 100 triệu đồng |
30% |
|
5 |
Trên 100 triệu đồng |
35% |
Cách tính chi tiết và công thức rút gọn từng bậc có trong bài lương gross và net.

Các loại quyết toán thuế
|
Loại |
Đối tượng |
|
Quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp |
Doanh nghiệp, tổ chức có hoạt động sản xuất kinh doanh |
|
Quyết toán thuế thu nhập cá nhân do tổ chức trả thu nhập thực hiện |
Doanh nghiệp quyết toán thay cho người lao động được ủy quyền |
|
Quyết toán thuế thu nhập cá nhân do cá nhân tự thực hiện |
Cá nhân không thuộc diện được ủy quyền hoặc không ủy quyền |
Điều kiện ủy quyền quyết toán thuế thu nhập cá nhân
Đây là câu hỏi được hỏi nhiều nhất về chủ đề này và bản cũ không có.
Cá nhân được ủy quyền cho tổ chức trả thu nhập quyết toán thay khi thuộc một trong các trường hợp:
|
Trường hợp |
Điều kiện |
|
Chỉ có thu nhập tại một nơi |
Có hợp đồng lao động từ 3 tháng trở lên và thực tế đang làm việc tại đó khi quyết toán |
|
Có thêm thu nhập vãng lai ở nơi khác |
Thu nhập vãng lai bình quân tháng trong năm không vượt mức quy định và đã bị khấu trừ theo tỷ lệ, nếu không có yêu cầu quyết toán phần này |
Cá nhân phải tự quyết toán trong các trường hợp thường gặp:
- Có thu nhập từ hai nơi trở lên không đủ điều kiện ủy quyền
- Đã nghỉ việc và không còn làm tại tổ chức trả thu nhập khi quyết toán
- Có số thuế nộp thừa và muốn được hoàn hoặc bù trừ
- Là cá nhân nước ngoài kết thúc hợp đồng tại Việt Nam
- Có thu nhập từ nước ngoài
Cần đối chiếu điều kiện chi tiết và mức thu nhập vãng lai theo văn bản hướng dẫn hiện hành, vì các ngưỡng này có thể thay đổi cùng đợt sửa quy định về thuế thu nhập cá nhân.
Thời hạn quyết toán thuế
Áp dụng cho kỳ tính thuế 2025, quyết toán trong năm 2026.
|
Loại quyết toán |
Thời hạn |
|
Thuế thu nhập doanh nghiệp |
Chậm nhất ngày cuối cùng của tháng thứ 3 kể từ ngày kết thúc năm tài chính |
|
Thuế thu nhập cá nhân do tổ chức trả thu nhập thực hiện |
Cùng thời hạn trên |
|
Thuế thu nhập cá nhân do cá nhân tự quyết toán |
Chậm nhất ngày cuối cùng của tháng thứ 4 kể từ ngày kết thúc năm dương lịch |
Với doanh nghiệp có năm tài chính trùng năm dương lịch, hạn quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp và quyết toán thuế thu nhập cá nhân do tổ chức thực hiện là ngày 31/3.
Với cá nhân tự quyết toán, hạn rơi vào cuối tháng 4. Nếu ngày cuối cùng trùng ngày nghỉ thì được tính sang ngày làm việc tiếp theo, nên hạn thực tế có thể lùi sang đầu tháng 5.
Lưu ý: cá nhân tự quyết toán mà có số thuế nộp thừa và đề nghị hoàn thì không bị xử phạt chậm nộp hồ sơ. Cần đối chiếu quy định hiện hành về trường hợp này.
Hồ sơ quyết toán thuế
Quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp
|
Thành phần |
|
Tờ khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp |
|
Báo cáo tài chính năm |
|
Các phụ lục theo tình hình thực tế của doanh nghiệp |
Về cách lập báo cáo tài chính, xem bài cách lập báo cáo tài chính. Lưu ý báo cáo tài chính năm 2026 trở đi lập theo Thông tư 99/2025/TT-BTC.
Quyết toán thuế thu nhập cá nhân
|
Bên thực hiện |
Hồ sơ chính |
|
Tổ chức trả thu nhập |
Tờ khai quyết toán thuế thu nhập cá nhân kèm phụ lục bảng kê chi tiết cá nhân |
|
Cá nhân tự quyết toán |
Tờ khai quyết toán, chứng từ khấu trừ thuế, hồ sơ chứng minh người phụ thuộc, chứng từ đóng góp từ thiện nếu có |
Mẫu tờ khai cần tra theo văn bản hướng dẫn hiện hành, vì hệ thống biểu mẫu kê khai thuế đã có thay đổi. Không dùng lại mã mẫu từ các bài viết cũ mà chưa đối chiếu.
Checklist chuẩn bị trước khi quyết toán
|
# |
Việc kiểm tra |
|
1 |
Đối chiếu tổng thu nhập đã chi trả với sổ kế toán |
|
2 |
Đối chiếu số thuế đã khấu trừ với số đã nộp ngân sách |
|
3 |
Rà hồ sơ người phụ thuộc đã đăng ký, kiểm tra thời điểm bắt đầu tính giảm trừ |
|
4 |
Rà danh sách người lao động nghỉ việc trong năm, xác định ai không thể ủy quyền |
|
5 |
Rà các khoản thu nhập không thường xuyên: thưởng, làm thêm giờ, phụ cấp |
|
6 |
Kiểm tra các khoản được miễn thuế đã áp dụng đúng |
|
7 |
Cấp chứng từ khấu trừ thuế cho cá nhân tự quyết toán |
|
8 |
Với thuế thu nhập doanh nghiệp: rà các khoản chi không được trừ |
Mục số 4 hay bị bỏ sót. Người lao động đã nghỉ việc trước thời điểm quyết toán không thuộc diện được ủy quyền, doanh nghiệp phải cấp chứng từ khấu trừ thuế để họ tự quyết toán.
Mục số 3 ảnh hưởng trực tiếp đến số thuế. Người phụ thuộc đăng ký muộn thì thời điểm được tính giảm trừ khác với thời điểm phát sinh, cần rà lại để không tính sai.
Quyết toán thuế với hộ kinh doanh
Phần này mới hoàn toàn so với bản cũ.
Từ 01/01/2026, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh bỏ phương pháp thuế khoán, chuyển sang tự kê khai theo doanh thu thực tế ghi nhận qua hóa đơn điện tử. Đồng thời ngưỡng doanh thu chịu thuế nâng lên 1 tỷ đồng mỗi năm.
Thay đổi này kéo theo nghĩa vụ mới về ghi chép và kê khai. Hộ kinh doanh quen với mức khoán cố định nay phải theo dõi doanh thu thực tế và chịu trách nhiệm về số liệu.
Chi tiết ở bài một người đăng ký được bao nhiêu hộ kinh doanh.
Mức phạt chậm nộp hồ sơ quyết toán
Căn cứ: Nghị định 125/2020/NĐ-CP, đã được sửa đổi bổ sung bởi Nghị định 102/2021, Nghị định 310/2025 ngày 02/12/2025 và Nghị định 291/2026 ngày 21/7/2026.
Người duyệt bài cần điền: bảng mức phạt theo bản hợp nhất mới nhất. Các mức phạt lưu hành trên mạng phần lớn lấy từ bản gốc năm 2020 và chưa đối chiếu ba lần sửa đổi.
Cấu trúc chế tài phân theo số ngày chậm nộp, từ mức cảnh cáo với trường hợp chậm ít ngày có tình tiết giảm nhẹ, tăng dần theo thời gian chậm, và mức cao nhất áp dụng với trường hợp chậm trên 90 ngày có phát sinh số thuế phải nộp.
Tiền chậm nộp thuế tính theo tỷ lệ phần trăm trên số ngày chậm, cần đối chiếu mức hiện hành theo quy định về quản lý thuế.
Lưu ý về mức phạt với tổ chức và cá nhân: mức phạt tiền tại Nghị định 125/2020 áp dụng với tổ chức, cá nhân vi phạm cùng hành vi thì mức bằng một nửa. Cần kiểm tra nguyên tắc này còn giữ nguyên sau các lần sửa hay không.
Năm lỗi thường gặp khi quyết toán
|
Lỗi |
Hậu quả |
|
Nhầm biểu thuế giữa kỳ 2025 và kỳ 2026 |
Tính sai số thuế phải nộp |
|
Ủy quyền quyết toán cho người không đủ điều kiện |
Cá nhân vẫn phải tự quyết toán, phát sinh sai sót |
|
Không cấp chứng từ khấu trừ cho người đã nghỉ việc |
Cá nhân không tự quyết toán được |
|
Đăng ký người phụ thuộc muộn nhưng tính giảm trừ từ đầu năm |
Tính thiếu thuế |
|
Dùng mức phạt từ bản gốc Nghị định 125/2020 |
Thông tin sai cho người đọc |
Lỗi đầu tiên là lỗi đặc thù của giai đoạn 2026 và 2027, khi hai kỳ liền nhau áp dụng hai biểu thuế khác nhau.
Quyết toán thuế trên hệ thống
Phần tốn thời gian nhất khi quyết toán là đối chiếu giữa sổ kế toán, bảng lương và số đã nộp ngân sách.
Arito ERP hỗ trợ:
- Phân hệ nhân sự tính thuế thu nhập cá nhân theo biểu thuế và mức giảm trừ áp dụng cho từng kỳ tính thuế, lũy kế thu nhập cả năm phục vụ quyết toán
- Quản lý hồ sơ người phụ thuộc, tự áp dụng giảm trừ từ tháng đủ điều kiện
- Theo dõi người lao động nghỉ việc trong năm, cảnh báo trường hợp cần cấp chứng từ khấu trừ
- Phân hệ tài chính kế toán theo Thông tư 99/2025 áp dụng từ 01/01/2026, lập báo cáo tài chính phục vụ quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp
- Đối chiếu số thuế đã khấu trừ với số đã nộp
Câu hỏi thường gặp
Quyết toán thuế là gì?
Là việc xác định chính xác tổng số thuế phải nộp của một kỳ tính thuế, so với số đã tạm nộp trong kỳ để xác định số còn phải nộp thêm hoặc số nộp thừa được hoàn lại.
Thời hạn quyết toán thuế là khi nào?
Quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp và quyết toán thuế thu nhập cá nhân do tổ chức thực hiện: chậm nhất ngày cuối cùng của tháng thứ 3 kể từ ngày kết thúc năm tài chính. Cá nhân tự quyết toán: chậm nhất ngày cuối cùng của tháng thứ 4 kể từ ngày kết thúc năm dương lịch.
Ai được ủy quyền quyết toán thuế thu nhập cá nhân?
Cá nhân chỉ có thu nhập tại một nơi theo hợp đồng lao động từ 3 tháng trở lên và còn đang làm việc tại đó khi quyết toán. Trường hợp có thêm thu nhập vãng lai ở nơi khác thì phải đáp ứng điều kiện về mức thu nhập vãng lai và đã bị khấu trừ theo tỷ lệ.
Ai phải tự quyết toán thuế?
Người có thu nhập từ hai nơi trở lên không đủ điều kiện ủy quyền, người đã nghỉ việc trước thời điểm quyết toán, người có số thuế nộp thừa muốn được hoàn, cá nhân nước ngoài kết thúc hợp đồng tại Việt Nam, và người có thu nhập từ nước ngoài.
Quyết toán kỳ 2025 và kỳ 2026 khác nhau thế nào?
Kỳ tính thuế 2025 áp dụng biểu thuế lũy tiến 7 bậc và mức giảm trừ cũ. Từ kỳ tính thuế 2026 áp dụng biểu 5 bậc, giảm trừ bản thân 15,5 triệu đồng và mỗi người phụ thuộc 6,2 triệu đồng mỗi tháng.
Nghỉ việc giữa năm thì quyết toán thế nào?
Người đã nghỉ việc và không còn làm tại tổ chức trả thu nhập khi quyết toán thì không thuộc diện được ủy quyền, phải tự quyết toán. Doanh nghiệp có trách nhiệm cấp chứng từ khấu trừ thuế để cá nhân thực hiện.
Chậm nộp hồ sơ quyết toán bị phạt bao nhiêu?
Theo Nghị định 125/2020, mức phạt tăng dần theo số ngày chậm nộp. Lưu ý nghị định này đã được sửa đổi ba lần, gần nhất là Nghị định 291/2026 ngày 21/7/2026, nên phải tra bản hợp nhất mới nhất thay vì dùng mức của bản gốc năm 2020.
Hộ kinh doanh có phải quyết toán thuế không?
Từ 01/01/2026 hộ kinh doanh bỏ phương pháp thuế khoán, chuyển sang tự kê khai theo doanh thu thực tế ghi nhận qua hóa đơn điện tử, kèm ngưỡng doanh thu chịu thuế 1 tỷ đồng mỗi năm. Nghĩa vụ kê khai và quyết toán cần đối chiếu văn bản hướng dẫn cho nhóm đối tượng này.
Tổng kết
Điểm cần chú ý nhất trong giai đoạn 2026 và 2027 là hai kỳ tính thuế liền nhau áp dụng hai biểu thuế khác nhau. Quyết toán kỳ 2025 dùng quy định cũ, trong khi khấu trừ hằng tháng của năm 2026 đã theo biểu 5 bậc và mức giảm trừ mới.
Ba việc nên làm trước kỳ quyết toán:
Rà danh sách người lao động nghỉ việc trong năm và cấp chứng từ khấu trừ thuế cho họ. Đây là việc doanh nghiệp hay quên và khiến người lao động không tự quyết toán được.
Rà hồ sơ người phụ thuộc, kiểm tra thời điểm bắt đầu được tính giảm trừ khớp với thời điểm đăng ký.
Đối chiếu số thuế đã khấu trừ với số đã nộp ngân sách trước khi lập tờ khai, không đợi đến lúc nộp mới phát hiện lệch.
Về mức phạt chậm nộp, luôn tra bản hợp nhất mới nhất của Nghị định 125/2020. Phần lớn bảng mức phạt đang lưu hành trên mạng lấy từ bản gốc năm 2020 và chưa đối chiếu ba lần sửa đổi.
Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế ý kiến tư vấn thuế. Cần đối chiếu văn bản hiện hành về biểu mẫu, thời hạn và mức phạt tại thời điểm thực hiện. Cần trao đổi về hệ thống hỗ trợ quyết toán, liên hệ với Arito.
Chia sẻ
Bài viết liên quan:

SAFEBOOKS.VN – Phần mềm kế toán cho mọi doanh nghiệp
Phần mềm kế toán Safebooks
Đơn giản – Thông minh – Hiệu quả

Giới thiệu phần mềm xử lý hoá đơn điện tử đầu vào tự động ARITO INVOICE
Bạn đang đau đầu với việc xử lý xếp hóa đơn đầu vào chờ ghi sổ. Bạn tốn nhiều thời gian cho việc xử lý

Lợi ích của phần mềm kế toán: quy ra số và khi nào chưa cần
Lợi ích của phần mềm kế toán thường được viết thành danh sách: chính xác hơn, nhanh hơn, tiết kiệm thời gian. Đều đúng nhưng

Quy Trình Tuyển Dụng Nhân Sự: 8 Bước Chuẩn & Cách Tối Ưu
Quy trình tuyển dụng là tập hợp các bước giúp doanh nghiệp xác định nhu cầu, tìm kiếm, sàng lọc, đánh giá và lựa chọn

(Tải Miễn Phí) Mẫu Tờ Trình Bổ Sung Nhân Sự Mới, Chuẩn 2026
Tờ trình bổ sung nhân sự là văn bản được doanh nghiệp sử dụng để đề xuất nhu cầu tuyển thêm người và xin phê


