Kế Toán Nội Bộ Là Gì? Công Việc Của Kế Toán Nội Bộ

Kế toán nội bộ là người ghi chép, tổng hợp và phân tích mọi hoạt động tài chính phát sinh trong nội bộ doanh nghiệp, phục vụ việc điều hành và ra quyết định của ban lãnh đạo. Bài viết giải thích kế toán nội bộ là gì, mô tả chi tiết các công việc của kế toán nội bộ, phân biệt với kế toán thuế, các vị trí kế toán nội bộ phổ biến, kỹ năng cần có và lộ trình phát triển nghề.

Kế toán nội bộ là gì?

Kế toán nội bộ (Internal Accountant), còn gọi là kế toán quản trị, là người thu thập, ghi chép, lưu trữ và phân tích toàn bộ nghiệp vụ tài chính thực tế phát sinh trong doanh nghiệp. Mục tiêu là cung cấp số liệu chính xác, kịp thời để ban lãnh đạo nắm được tình hình và ra quyết định.

Khác với kế toán thuế chủ yếu phục vụ báo cáo cho cơ quan nhà nước, kế toán nội bộ phục vụ nhu cầu quản trị bên trong: theo dõi thu chi thực tế, công nợ, chi phí và hiệu quả kinh doanh của từng bộ phận.

Phân biệt kế toán nội bộ và kế toán thuế

Đây là điểm nhiều người mới vào nghề hay nhầm lẫn:

Tiêu chí	Kế toán nội bộ	Kế toán thuế (kế toán tài chính)
Mục đích	Phục vụ quản trị nội bộ	Phục vụ báo cáo cho cơ quan thuế
Số liệu	Phản ánh mọi giao dịch thực tế	Dựa trên chứng từ hợp lệ theo quy định
Người sử dụng	Ban lãnh đạo, quản lý	Cơ quan thuế, kiểm toán, bên ngoài
Tính linh hoạt	Linh hoạt theo nhu cầu doanh nghiệp	Tuân thủ chuẩn mực, thông tư, luật
Báo cáo	Báo cáo quản trị nội bộ	Báo cáo tài chính, tờ khai thuế

Nhiều doanh nghiệp nhỏ để một người kiêm cả hai vai trò, nhưng bản chất công việc và mục đích là khác nhau.

Công việc của kế toán nội bộ gồm những gì?

Công việc thay đổi theo quy mô doanh nghiệp, nhưng các nhiệm vụ cơ bản gồm:

• Kiểm soát chứng từ: tiếp nhận, kiểm tra tính hợp lệ, hợp pháp và chính xác của chứng từ trước khi ghi sổ.
• Hạch toán nghiệp vụ: ghi nhận toàn bộ nghiệp vụ kinh tế phát sinh vào sổ sách nội bộ.
• Quản lý và lưu trữ chứng từ, sổ sách: sắp xếp, lưu trữ khoa học để dễ tra cứu, kiểm tra.
• Lập báo cáo quản trị: tổng hợp số liệu, lập báo cáo định kỳ hoặc đột xuất theo yêu cầu lãnh đạo.
• Đối chiếu số liệu: đối chiếu giữa sổ chi tiết, sổ tổng hợp và với các bộ phận liên quan như kho, kinh doanh, nhân sự.
• Phân tích số liệu: thống kê, phân tích chi phí, doanh thu, công nợ để hỗ trợ ra quyết định.

Mô tả công việc kế toán nội bộ theo thời gian

Đây là checklist thực tế giúp hình dung một ngày, một tháng của kế toán nội bộ:

Hằng ngày:

• Thu thập, kiểm tra và ghi nhận chứng từ thu chi phát sinh.
• Theo dõi quỹ tiền mặt, tiền gửi ngân hàng.
• Cập nhật công nợ khách hàng và nhà cung cấp.

Hằng tháng:

• Đối chiếu số liệu giữa các sổ và với các bộ phận.
• Tổng hợp chi phí, doanh thu, lập báo cáo quản trị.
• Theo dõi hàng tồn kho, tính lương phối hợp với nhân sự.

Hằng quý và năm:

• Phân tích hiệu quả kinh doanh theo bộ phận, sản phẩm.
• Tổng hợp số liệu cả năm phục vụ đánh giá và lập kế hoạch.

Các vị trí kế toán nội bộ phổ biến

Ở doanh nghiệp lớn, kế toán nội bộ chia thành nhiều vị trí chuyên trách:

Vị trí	Phụ trách chính
Kế toán thu chi	Quản lý thu chi tiền mặt, quỹ
Kế toán kho	Theo dõi nhập xuất tồn kho
Kế toán ngân hàng	Giao dịch, đối chiếu tài khoản ngân hàng
Kế toán bán hàng	Doanh thu, hóa đơn bán hàng
Kế toán thanh toán	Theo dõi các khoản phải thu, phải trả
Kế toán tiền lương	Tính lương, bảo hiểm, thưởng
Kế toán công nợ	Theo dõi và đôn đốc công nợ
Kế toán tổng hợp	Tổng hợp số liệu, lập báo cáo
Kế toán trưởng	Quản lý, kiểm soát toàn bộ công tác kế toán

Kỹ năng và yêu cầu với kế toán nội bộ

• Nắm vững nghiệp vụ kế toán và thành thạo Excel, phần mềm kế toán.
• Cẩn thận, trung thực, bảo mật thông tin tài chính.
• Kỹ năng phân tích số liệu và tổng hợp báo cáo.
• Khả năng phối hợp với nhiều bộ phận trong doanh nghiệp.

Quản lý công việc kế toán nội bộ với phần mềm Arito

Khi khối lượng nghiệp vụ tăng, quản lý bằng nhiều file Excel rời rạc khiến kế toán nội bộ tốn thời gian đối chiếu và dễ sai sót. Phần mềm quản lý tài chính kế toán của Arito giúp:

• Ghi nhận và kiểm soát chứng từ tập trung, tự động hạch toán và lưu vết.
• Đối chiếu số liệu tự động giữa các sổ và với kho, bán hàng, mua hàng.
• Lập báo cáo quản trị nhanh theo nhiều tiêu chí, hỗ trợ ra quyết định.

Tìm hiểu thêm về phần mềm kế toán ERP. Tất cả nằm trong nền tảng phần mềm quản lý doanh nghiệp Arito ERP, giúp kế toán liên thông với các bộ phận khác.

Muốn xem công việc kế toán nội bộ được số hóa và đối chiếu tự động ra sao? Đăng ký nhận demo miễn phí để đội ngũ Arito tư vấn theo quy mô doanh nghiệp của bạn.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Kế toán nội bộ và kế toán quản trị có phải là một không?

Về cơ bản là một. Kế toán nội bộ thường được gọi là kế toán quản trị, phục vụ nhu cầu điều hành bên trong doanh nghiệp thay vì báo cáo cho cơ quan nhà nước.

Kế toán nội bộ khác kế toán thuế thế nào?

Kế toán nội bộ phản ánh mọi giao dịch thực tế để phục vụ quản trị. Kế toán thuế lập báo cáo tài chính và tờ khai dựa trên chứng từ hợp lệ để nộp cho cơ quan thuế. Mục đích và người sử dụng khác nhau.

Kế toán nội bộ cần bằng cấp gì?

Thường cần tốt nghiệp chuyên ngành kế toán, tài chính. Quan trọng hơn là nắm vững nghiệp vụ, thành thạo phần mềm và có tính cẩn thận, trung thực.

Một doanh nghiệp nhỏ có cần kế toán nội bộ riêng không?

Doanh nghiệp nhỏ thường để một người kiêm nhiệm cả kế toán nội bộ và kế toán thuế. Khi quy mô lớn dần, nên tách vai trò để kiểm soát tốt hơn.

Kế toán nội bộ dùng phần mềm gì?

Ngoài Excel, kế toán nội bộ thường dùng phần mềm kế toán hoặc ERP để hạch toán, đối chiếu và lập báo cáo quản trị nhanh, giảm sai sót khi khối lượng nghiệp vụ lớn.

Kết luận

Kế toán nội bộ là vị trí quan trọng, cung cấp bức tranh tài chính thực tế để doanh nghiệp điều hành và ra quyết định. Hiểu rõ công việc, phân biệt với kế toán thuế và trang bị kỹ năng phân tích sẽ giúp kế toán nội bộ làm tốt vai trò. Khi nghiệp vụ nhiều lên, phần mềm sẽ giúp công việc nhanh, chính xác và liên thông giữa các bộ phận.