Thuế nhà thầu 2026: tỷ lệ, công thức tính và cách hạch toán theo quy định mới

Thuế nhà thầu là khoản khiến nhiều doanh nghiệp Việt Nam lúng túng nhất khi làm việc với đối tác nước ngoài, vì nghĩa vụ kê khai và nộp thường thuộc về bên Việt Nam chứ không phải bên nhận tiền.

Năm 2026 khung pháp lý về khoản thuế này thay đổi tại ba mốc thời gian khác nhau, và cách tính hợp đồng giá Net đã khác so với cách làm quen thuộc nhiều năm qua.

Thuế nhà thầu là gì?

Thuế nhà thầu là khoản thuế áp dụng đối với tổ chức, cá nhân nước ngoài có thu nhập phát sinh tại Việt Nam từ việc cung cấp hàng hóa, dịch vụ hoặc cung cấp hàng hóa kèm dịch vụ cho tổ chức, cá nhân tại Việt Nam.

Về bản chất, đây không phải một sắc thuế riêng mà là cách thu hai loại thuế đối với bên nước ngoài không có hiện diện thương mại tại Việt Nam:

Thành phần	Bản chất
Phần thuế giá trị gia tăng	Thuế GTGT tính trên doanh thu phát sinh tại Việt Nam
Phần thuế thu nhập doanh nghiệp	Thuế TNDN tính theo tỷ lệ trên doanh thu, thay cho việc tính trên thu nhập chịu thuế

Với nhà thầu là cá nhân nước ngoài, phần thứ hai được thay bằng thuế thu nhập cá nhân.

Điểm mấu chốt: trong phương pháp phổ biến nhất, bên Việt Nam là người có nghĩa vụ khấu trừ, kê khai và nộp thay cho nhà thầu nước ngoài. Bên Việt Nam làm sai thì bên Việt Nam chịu trách nhiệm, không phải bên nước ngoài.

Ba mốc pháp lý trong năm 2026

Đây là phần cần nắm trước khi tính bất kỳ hợp đồng nào.

Giai đoạn	Văn bản áp dụng cho phần thuế TNDN	Văn bản áp dụng cho phần thuế GTGT
Đến hết 11/03/2026	Thông tư 103/2014/TT-BTC	Thông tư 103/2014/TT-BTC, có tham chiếu Luật Thuế GTGT 2024 và văn bản hướng dẫn
Từ 12/03/2026	Thông tư 20/2026/TT-BTC, tỷ lệ theo Điều 12 Nghị định 320/2025/NĐ-CP	Thông tư 69/2025/TT-BTC, Nghị định 181/2025/NĐ-CP
Từ 01/07/2026	Bổ sung Nghị định 252/2026/NĐ-CP và Thông tư 89/2026/TT-BTC	Bổ sung Nghị định 252/2026/NĐ-CP và Thông tư 89/2026/TT-BTC

Quy định chuyển tiếp quan trọng: với hợp đồng nhà thầu được ký kết trước ngày 12/03/2026, việc xác định nghĩa vụ thuế TNDN vẫn tiếp tục thực hiện theo quy định có hiệu lực tại thời điểm ký kết hợp đồng.

Nghĩa là doanh nghiệp đang có cả hợp đồng cũ và hợp đồng mới sẽ phải áp dụng song song hai cách tính. Đây là điểm dễ nhầm nhất trong năm 2026.

Từ 01/07/2026, Nghị định 252/2026/NĐ-CP và Thông tư 89/2026/TT-BTC điều chỉnh thêm một số nội dung, trong đó đáng chú ý là tách riêng cách xử lý với giao dịch qua sàn thương mại điện tử, thay đổi thứ tự ưu tiên giữa nghĩa vụ khấu trừ của bên Việt Nam và nghĩa vụ đăng ký trực tiếp của nhà cung cấp nước ngoài, và làm rõ trách nhiệm khấu trừ trong một số lĩnh vực đặc thù như hàng không, hàng hải và tái bảo hiểm.

Thay đổi lớn nhất: cách tính hợp đồng giá Net

Đây là nội dung có ảnh hưởng trực tiếp đến số tiền phải nộp và cũng là chỗ dễ tính sai nhất.

Trước 12/03/2026, với hợp đồng giá Net, doanh thu tính thuế được quy đổi tuần tự: quy đổi ra doanh thu tính thuế TNDN trước, rồi lấy kết quả đó quy đổi tiếp ra doanh thu tính thuế GTGT. Hai cơ sở doanh thu khác nhau.

Từ 12/03/2026, doanh thu tính thuế TNDN và doanh thu tính thuế GTGT dùng chung một cơ sở doanh thu Gross.

So sánh bằng số

Hợp đồng dịch vụ tư vấn, giá Net 1.000 triệu đồng, bên Việt Nam chịu toàn bộ thuế. Tỷ lệ GTGT 5%, tỷ lệ TNDN 5%.

Cách tính cũ, áp dụng cho hợp đồng ký trước 12/03/2026:

Bước	Tính toán	Kết quả
Doanh thu tính thuế TNDN	1.000 ÷ (1 − 5%)	1.052,63
Thuế TNDN	1.052,63 × 5%	52,63
Doanh thu tính thuế GTGT	1.052,63 ÷ (1 − 5%)	1.108,03
Thuế GTGT	1.108,03 × 5%	55,40
Tổng thuế nhà thầu		108,03

Cách tính mới, áp dụng cho hợp đồng ký từ 12/03/2026:

Bước	Tính toán	Kết quả
Doanh thu Gross dùng chung	1.000 ÷ [1 − (5% + 5%)]	1.111,11
Thuế GTGT	1.111,11 × 5%	55,56
Thuế TNDN	1.111,11 × 5%	55,56
Tổng thuế nhà thầu		111,11

Chênh lệch 3,08 triệu đồng trên hợp đồng 1 tỷ, tương đương khoảng 2,9% số thuế. Với hợp đồng hàng chục tỷ đồng, sai lệch này đủ để bị truy thu và phạt.

Ba trường hợp và công thức tương ứng

Áp dụng cho hợp đồng ký từ 12/03/2026.

Trường hợp 1: Hợp đồng giá Gross, giá đã bao gồm thuế

Nhà thầu nước ngoài chịu thuế, bên Việt Nam khấu trừ từ số tiền phải trả.

Doanh thu tính thuế GTGT = Doanh thu tính thuế TNDN = Giá trị hợp đồng

Thuế GTGT = Giá trị hợp đồng × Tỷ lệ GTGT

Thuế TNDN = Giá trị hợp đồng × Tỷ lệ TNDN

Nhà thầu thực nhận = Giá trị hợp đồng − Tổng thuế đã khấu trừ.

Trường hợp 2: Hợp đồng giá Net, chưa bao gồm cả hai loại thuế

Bên Việt Nam chịu toàn bộ thuế, nhà thầu nhận đủ số ghi trên hợp đồng.

Doanh thu tính thuế = Giá trị hợp đồng Net ÷ [1 − (Tỷ lệ GTGT + Tỷ lệ TNDN)]

Thuế GTGT = Doanh thu tính thuế × Tỷ lệ GTGT

Thuế TNDN = Doanh thu tính thuế × Tỷ lệ TNDN

Trường hợp 3: Hợp đồng chỉ chưa bao gồm một loại thuế

Tình huống	Công thức
Chưa bao gồm thuế GTGT, nhà thầu chịu thuế TNDN	Doanh thu tính thuế GTGT = Giá trị hợp đồng ÷ (1 − Tỷ lệ GTGT); Doanh thu tính thuế TNDN = Giá trị hợp đồng
Chưa bao gồm thuế TNDN, nhà thầu chịu thuế GTGT	Doanh thu tính thuế TNDN = Giá trị hợp đồng ÷ (1 − Tỷ lệ TNDN); Doanh thu tính thuế GTGT = Giá trị hợp đồng

Khuyến nghị thực tế: ghi rõ trong hợp đồng bên nào chịu loại thuế nào. Câu “giá đã bao gồm mọi loại thuế theo quy định của pháp luật Việt Nam” thường gây tranh cãi khi phát sinh nghĩa vụ mà hai bên không lường trước.

Bảng tỷ lệ thuế nhà thầu 2026

Bảng dưới đây tổng hợp từ nguồn hướng dẫn chuyên ngành theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP và Nghị định 181/2025/NĐ-CP. Cần đối chiếu trực tiếp với văn bản gốc trước khi áp dụng.

Ngành nghề, loại hình kinh doanh	Tỷ lệ GTGT	Tỷ lệ TNDN	Tổng
Dịch vụ tư vấn, dịch vụ nói chung	5%	5%	10%
Quản lý nhà hàng, khách sạn	5%	10%	15%
Dịch vụ số xuyên biên giới	10%	5%	15%
Cho thuê máy móc, thiết bị	5%	5%	10%
Cho thuê tàu bay, tàu biển	5%	2%	7%
Tiền bản quyền, quyền sở hữu trí tuệ	0%	10%	10%
Lãi tiền vay từ nước ngoài	0%	5%	5%
Xây dựng, lắp đặt không bao thầu vật tư	5%	2%	7%
Xây dựng, lắp đặt có bao thầu vật tư	3%	2%	5%
Vận tải quốc tế	3%	2%	5%
Phân phối hàng hóa tại Việt Nam	1%	1%	2%

Ba lưu ý khi tra bảng:

1. Hợp đồng hỗn hợp gồm nhiều hoạt động có tỷ lệ khác nhau mà tách được giá trị từng phần thì áp tỷ lệ riêng cho từng phần. Không tách được thì áp tỷ lệ cao nhất cho toàn bộ hợp đồng.
2. Dịch vụ số xuyên biên giới có tỷ lệ GTGT cao hơn nhóm dịch vụ thông thường, đây là điểm thay đổi so với cách hiểu cũ.
3. Trước khi tính, kiểm tra hợp đồng ký trước hay sau 12/03/2026 để chọn đúng bộ quy định.

Hạch toán thuế nhà thầu theo Thông tư 99/2025/TT-BTC

Từ ngày 01/01/2026, chế độ kế toán doanh nghiệp áp dụng Thông tư 99/2025/TT-BTC thay cho Thông tư 200/2014/TT-BTC. Các tài khoản dùng cho nghiệp vụ này không thay đổi về số hiệu.

Trường hợp hợp đồng giá Gross, nhà thầu chịu thuế

Bước	Nghiệp vụ	Nợ	Có
1	Ghi nhận chi phí dịch vụ theo giá trị hợp đồng	TK 154, 627, 641, 642 tùy bộ phận	TK 331
2	Khấu trừ thuế nhà thầu từ số phải trả	TK 331	TK 3338 phần TNDN; TK 3338 phần GTGT
3	Ghi nhận thuế GTGT đầu vào được khấu trừ	TK 1331	TK 3338
4	Nộp thuế vào ngân sách	TK 3338	TK 111, 112
5	Thanh toán phần còn lại cho nhà thầu	TK 331	TK 112

Trường hợp hợp đồng giá Net, bên Việt Nam chịu thuế

Bước	Nghiệp vụ	Nợ	Có
1	Ghi nhận chi phí dịch vụ theo giá trị hợp đồng Net	TK 154, 627, 641, 642	TK 331
2	Ghi nhận phần thuế TNDN nộp thay vào chi phí	TK 154, 627, 641, 642 hoặc TK 811 nếu không đủ điều kiện tính vào chi phí được trừ	TK 3338
3	Ghi nhận thuế GTGT đầu vào được khấu trừ	TK 1331	TK 3338
4	Nộp thuế vào ngân sách	TK 3338	TK 111, 112
5	Thanh toán đủ giá trị hợp đồng cho nhà thầu	TK 331	TK 112

Điểm cần lưu ý ở bước 2: phần thuế TNDN nộp thay chỉ được tính vào chi phí được trừ khi hợp đồng quy định rõ giá không bao gồm thuế TNDN và bên Việt Nam có nghĩa vụ nộp thay. Nếu hợp đồng không quy định rõ, khoản này có nguy cơ bị loại khi quyết toán và phải chuyển sang tài khoản 811.

Ví dụ hạch toán hợp đồng giá Net

Theo số liệu ở phần so sánh trên: hợp đồng Net 1.000 triệu, ký sau 12/03/2026, thuế GTGT 55,56 triệu, thuế TNDN 55,56 triệu.

Nghiệp vụ	Nợ	Có	Số tiền (triệu đồng)
Chi phí dịch vụ tư vấn	TK 642	TK 331	1.000,00
Thuế TNDN nộp thay tính vào chi phí	TK 642	TK 3338	55,56
Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ	TK 1331	TK 3338	55,56
Nộp thuế nhà thầu	TK 3338	TK 112	111,12
Thanh toán cho nhà thầu	TK 331	TK 112	1.000,00

Tổng chi phí ghi nhận vào tài khoản 642 là 1.055,56 triệu đồng, phần thuế GTGT 55,56 triệu được khấu trừ nên không tính vào chi phí.

Điều kiện khấu trừ thuế GTGT nhà thầu

Phần thuế GTGT nhà thầu chỉ được khấu trừ khi đáp ứng các điều kiện chung về khấu trừ thuế GTGT đầu vào, trong đó có yêu cầu về chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.

Nghị định 181/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15 đã hạ ngưỡng bắt buộc có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt xuống 5 triệu đồng. Với giao dịch nhà thầu nước ngoài, khoản thanh toán hầu như luôn vượt ngưỡng này nên chứng từ chuyển khoản là bắt buộc.

Bộ hồ sơ cần lưu cho mỗi giao dịch nhà thầu:

Chứng từ	Vai trò
Hợp đồng nhà thầu và các phụ lục	Xác định phạm vi công việc, giá và bên chịu thuế
Hóa đơn hoặc chứng từ thanh toán của nhà thầu nước ngoài	Chứng minh giao dịch
Tờ khai thuế nhà thầu và chứng từ nộp thuế	Chứng minh đã thực hiện nghĩa vụ
Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt	Điều kiện khấu trừ thuế GTGT
Biên bản nghiệm thu, tài liệu bàn giao	Chứng minh dịch vụ có thật
Giấy chứng nhận cư trú và hồ sơ áp dụng hiệp định thuế nếu có	Cơ sở miễn giảm theo hiệp định

Hiệp định tránh đánh thuế hai lần

Việt Nam đã ký hiệp định tránh đánh thuế hai lần với nhiều quốc gia. Nhà thầu nước ngoài cư trú tại nước đã ký hiệp định có thể được miễn hoặc giảm phần thuế TNDN nếu đáp ứng điều kiện.

Nội dung	Chi tiết
Phạm vi áp dụng	Chỉ áp dụng cho phần thuế TNDN, không áp dụng cho phần thuế GTGT
Điều kiện cơ bản	Nhà thầu là đối tượng cư trú của nước ký hiệp định và không có cơ sở thường trú tại Việt Nam
Hồ sơ cần có	Giấy chứng nhận cư trú do cơ quan thuế nước ngoài cấp, hợp đồng, và các tài liệu theo quy định
Thời điểm nộp hồ sơ	Trước hoặc cùng thời điểm kê khai, theo quy định về thủ tục áp dụng hiệp định

Việc áp dụng hiệp định không tự động. Không nộp hồ sơ đúng thủ tục thì vẫn phải nộp thuế theo tỷ lệ thông thường.

Kê khai và nộp thuế nhà thầu

Nội dung	Quy định
Người kê khai	Bên Việt Nam trong phương pháp khấu trừ nộp thay; nhà thầu tự kê khai nếu đủ điều kiện áp dụng phương pháp kê khai
Loại tờ khai	Tờ khai thuế nhà thầu nước ngoài theo mẫu quy định
Thời hạn	Theo quy định của pháp luật quản lý thuế đối với loại tờ khai theo từng lần phát sinh hoặc theo tháng
Nơi nộp	Cơ quan thuế quản lý trực tiếp bên Việt Nam

Từ 01/07/2026, Nghị định 252/2026/NĐ-CP và Thông tư 89/2026/TT-BTC thay đổi thứ tự ưu tiên giữa nghĩa vụ khấu trừ của bên Việt Nam và nghĩa vụ đăng ký trực tiếp của nhà cung cấp nước ngoài, đồng thời tách riêng cách xử lý với giao dịch qua sàn thương mại điện tử. Doanh nghiệp có giao dịch thuộc các nhóm này cần rà lại quy trình kê khai.

Theo dõi nghĩa vụ thuế nhà thầu trên hệ thống

Thuế nhà thầu khó ở chỗ nó phát sinh rải rác theo từng lần thanh toán cho đối tác nước ngoài, và thường do nhiều bộ phận khác nhau khởi tạo giao dịch.

Phân hệ tài chính kế toán của Arito ERP hỗ trợ:

• Đánh dấu nhà cung cấp nước ngoài thuộc diện chịu thuế nhà thầu ngay trong danh mục, cảnh báo khi phát sinh giao dịch
• Khai báo tỷ lệ thuế theo từng loại hợp đồng, tự tính số thuế phải nộp theo phương pháp Gross hoặc Net
• Sinh bút toán tự động theo hệ thống tài khoản của Thông tư 99/2025/TT-BTC áp dụng từ 01/01/2026
• Theo dõi công nợ phải trả cho nhà thầu song song với nghĩa vụ thuế đã khấu trừ
• Kết xuất dữ liệu phục vụ kê khai, lưu bộ hồ sơ theo từng hợp đồng
• Liên thông quản lý mua hàng và quản lý hợp đồng để không bỏ sót giao dịch

Cách hạch toán các nghiệp vụ liên quan có trong bài tổng hợp các nghiệp vụ kế toán cơ bản. Đăng ký demo để trao đổi cụ thể.

Câu hỏi thường gặp

Thuế nhà thầu là gì?

Là khoản thuế áp dụng với tổ chức, cá nhân nước ngoài có thu nhập phát sinh tại Việt Nam từ việc cung cấp hàng hóa, dịch vụ cho tổ chức, cá nhân tại Việt Nam, gồm phần thuế giá trị gia tăng và phần thuế thu nhập doanh nghiệp tính theo tỷ lệ trên doanh thu.

Ai phải nộp thuế nhà thầu?

Trong phương pháp phổ biến nhất, bên Việt Nam có nghĩa vụ khấu trừ, kê khai và nộp thay cho nhà thầu nước ngoài. Nhà thầu chỉ tự kê khai khi đáp ứng đủ điều kiện áp dụng phương pháp kê khai.

Năm 2026 thuế nhà thầu có gì thay đổi?

Ba thay đổi lớn: Thông tư 20/2026/TT-BTC ban hành ngày 12/03/2026 thay thế các nội dung về thuế TNDN tại Thông tư 103/2014/TT-BTC; tỷ lệ thuế TNDN thực hiện theo Điều 12 Nghị định 320/2025/NĐ-CP; và từ 12/03/2026 doanh thu tính thuế TNDN với thuế GTGT dùng chung một cơ sở doanh thu Gross.

Hợp đồng ký trước 12/03/2026 tính thế nào?

Việc xác định nghĩa vụ thuế TNDN tiếp tục thực hiện theo quy định có hiệu lực tại thời điểm ký kết hợp đồng. Doanh nghiệp có cả hợp đồng cũ và mới sẽ phải áp dụng song song hai cách tính.

Công thức tính thuế nhà thầu cho hợp đồng giá Net là gì?

Với hợp đồng ký từ 12/03/2026: doanh thu tính thuế bằng giá trị hợp đồng Net chia cho một trừ tổng của tỷ lệ GTGT và tỷ lệ TNDN. Sau đó nhân doanh thu này với từng tỷ lệ để ra số thuế tương ứng.

Mua phần mềm thuê bao và quảng cáo trực tuyến của nước ngoài có phải nộp thuế nhà thầu không?

Có. Đây là nhóm giao dịch hay bị bỏ sót nhất. Doanh nghiệp trả tiền định kỳ cho các dịch vụ trực tuyến của nhà cung cấp nước ngoài cần rà lại nghĩa vụ thuế nhà thầu cho các khoản này.

Thuế nhà thầu hạch toán vào tài khoản nào?

Phần thuế phải nộp ghi vào tài khoản 3338. Phần thuế GTGT được khấu trừ ghi vào tài khoản 1331. Phần thuế TNDN nộp thay ghi vào tài khoản chi phí của bộ phận sử dụng dịch vụ, hoặc tài khoản 811 nếu không đủ điều kiện tính vào chi phí được trừ.

Có được miễn thuế nhà thầu theo hiệp định tránh đánh thuế hai lần không?

Có thể được miễn hoặc giảm phần thuế TNDN nếu nhà thầu cư trú tại nước đã ký hiệp định với Việt Nam và không có cơ sở thường trú tại Việt Nam. Phần thuế GTGT không thuộc phạm vi hiệp định. Việc áp dụng không tự động mà phải nộp hồ sơ theo đúng thủ tục.

Tổng kết

Thuế nhà thầu năm 2026 có ba mốc pháp lý khác nhau, và việc đầu tiên cần làm với mỗi hợp đồng là xác định nó được ký trước hay sau ngày 12/03/2026, vì hai nhóm áp dụng hai bộ quy định khác nhau.

Thay đổi quan trọng nhất về mặt tính toán: từ 12/03/2026, doanh thu tính thuế TNDN và thuế GTGT dùng chung một cơ sở doanh thu Gross, thay cho cách quy đổi tuần tự trước đây. Dùng công thức cũ cho hợp đồng mới sẽ tính thiếu số thuế phải nộp.

Hai việc nên làm ngay: rà danh sách các khoản thanh toán định kỳ cho nhà cung cấp nước ngoài để không bỏ sót nghĩa vụ thuế nhà thầu với dịch vụ số, và kiểm tra công thức tính trong file Excel hoặc phần mềm đang dùng đã cập nhật theo quy định mới chưa.

Nội dung bài viết mang tính tham khảo và được tổng hợp từ các nguồn hướng dẫn chuyên ngành. Do khung pháp lý về thuế nhà thầu thay đổi nhiều lần trong năm 2026, doanh nghiệp cần đối chiếu trực tiếp với văn bản gốc và nên có ý kiến của đơn vị tư vấn thuế trước khi áp dụng cho hợp đồng cụ thể.

Cần tư vấn giải pháp kế toán theo dõi nghĩa vụ thuế nhà thầu, liên hệ với Arito.