Các loại hợp đồng lao động: 2 loại theo luật và quy tắc ký thêm lần hai

Nhiều doanh nghiệp vẫn dùng mẫu hợp đồng mùa vụ, và nhiều bài viết vẫn liệt kê ba loại hợp đồng lao động. Cả hai đều theo Bộ luật Lao động 2012.

Bộ luật Lao động 2019 chỉ còn hai loại. Bài viết trình bày hai loại đó, quy tắc ký thêm lần hai, thử việc, và hợp đồng lao động điện tử từ năm 2026.

Hợp đồng lao động là gì?

Hợp đồng lao động là thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động về việc làm có trả công, tiền lương, điều kiện lao động, quyền và nghĩa vụ của mỗi bên.

Nguyên tắc quan trọng: trường hợp hai bên thỏa thuận bằng tên gọi khác nhưng có nội dung thể hiện về việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên thì vẫn được coi là hợp đồng lao động.

Nghĩa là đặt tên văn bản là “hợp đồng dịch vụ” hay “hợp đồng cộng tác viên” không làm thay đổi bản chất, nếu quan hệ thực tế có đủ dấu hiệu của quan hệ lao động. Đây là điểm doanh nghiệp hay tính sai khi muốn tránh nghĩa vụ bảo hiểm.

Hai loại hợp đồng lao động

Theo Điều 20 Bộ luật Lao động 2019:

Loại	Đặc điểm
Hợp đồng lao động không xác định thời hạn	Hai bên không xác định thời hạn, không xác định thời điểm chấm dứt hiệu lực
Hợp đồng lao động xác định thời hạn	Hai bên xác định thời hạn và thời điểm chấm dứt, không quá 36 tháng kể từ thời điểm có hiệu lực

Điều đã bỏ so với luật cũ

Bộ luật Lao động 2012 có ba loại, trong đó có hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng.

Bộ luật Lao động 2019 đã bỏ loại hợp đồng này. Công việc ngắn hạn nay vẫn ký hợp đồng xác định thời hạn, chỉ khác ở độ dài thời hạn.

Hệ quả thực tế: doanh nghiệp không còn được dùng lý do “hợp đồng mùa vụ” để né nghĩa vụ đóng bảo hiểm xã hội. Điều kiện tham gia bảo hiểm xét theo thời hạn hợp đồng và quy định của pháp luật bảo hiểm xã hội, không theo tên gọi loại hợp đồng.

So sánh hai loại

Tiêu chí	Không xác định thời hạn	Xác định thời hạn
Thời hạn	Không xác định	Tối đa 36 tháng
Số lần được ký	Không giới hạn	Chỉ được ký thêm một lần
Người lao động đơn phương chấm dứt	Được, báo trước ít nhất 45 ngày	Được, báo trước ít nhất 30 ngày với hợp đồng từ 12 đến 36 tháng
Mức ổn định cho người lao động	Cao	Thấp hơn
Mức linh hoạt cho doanh nghiệp	Thấp	Cao hơn trong thời hạn đầu

Thời hạn báo trước còn có quy định riêng với một số ngành nghề đặc thù và một số trường hợp không phải báo trước. Cần đối chiếu Điều 35 Bộ luật Lao động 2019 và văn bản hướng dẫn.

Quy tắc chỉ được ký thêm một lần

Đây là quy định doanh nghiệp vi phạm nhiều nhất và bản cũ không nêu rõ.

Content: khi hợp đồng lao động xác định thời hạn hết hạn mà người lao động vẫn tiếp tục làm việc, hai bên ký hợp đồng mới. Hợp đồng xác định thời hạn chỉ được ký thêm một lần. Sau đó nếu người lao động vẫn tiếp tục làm việc thì phải ký hợp đồng không xác định thời hạn.

Diễn giải theo trình tự thực tế:

Lần ký	Loại hợp đồng được phép
Lần 1	Xác định thời hạn, tối đa 36 tháng
Lần 2	Xác định thời hạn, tối đa 36 tháng
Lần 3 trở đi	Bắt buộc là không xác định thời hạn

Hết hạn mà chưa ký hợp đồng mới thì sao

Trường hợp hợp đồng hết hạn mà người lao động vẫn tiếp tục làm việc thì:

• Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày hợp đồng hết hạn, hai bên phải ký hợp đồng lao động mới
• Trong thời gian chưa ký hợp đồng mới, quyền và nghĩa vụ của hai bên thực hiện theo hợp đồng đã ký
• Quá 30 ngày mà không ký hợp đồng mới thì hợp đồng xác định thời hạn đã ký trở thành hợp đồng không xác định thời hạn

Điểm cuối là hệ quả pháp lý tự động, không phụ thuộc ý chí của doanh nghiệp. Nhiều doanh nghiệp để quên hạn hợp đồng rồi bất ngờ khi phát hiện người lao động đã ở diện không xác định thời hạn.

Cách phòng: theo dõi hạn hợp đồng bằng bảng có cảnh báo, và ghi rõ lần ký thứ mấy cho từng người. Mẫu bảng theo dõi có trong bài mẫu danh sách nhân viên công ty.

Các trường hợp ngoại lệ được ký nhiều lần

Một số nhóm được ký hợp đồng xác định thời hạn nhiều lần, không bị giới hạn một lần ký thêm:

Nhóm	Căn cứ
Người lao động cao tuổi	Điều 149 Bộ luật Lao động 2019
Người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam	Điều 151 Bộ luật Lao động 2019
Thành viên ban lãnh đạo của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở đang trong nhiệm kỳ mà hợp đồng hết hạn	Điều 177 Bộ luật Lao động 2019
Người được thuê làm giám đốc trong doanh nghiệp có vốn nhà nước	Theo quy định

Thử việc

Phần này bản cũ hoàn toàn không có.

Thời gian thử việc tối đa

Theo Điều 25 Bộ luật Lao động 2019, tính theo tính chất và mức độ phức tạp của công việc, chỉ được thử việc một lần đối với một công việc:

Nhóm công việc	Thời gian tối đa
Công việc của người quản lý doanh nghiệp theo quy định	180 ngày
Chức danh nghề nghiệp cần trình độ chuyên môn, kỹ thuật từ cao đẳng trở lên	60 ngày
Chức danh nghề nghiệp cần trình độ trung cấp, công nhân kỹ thuật, nhân viên nghiệp vụ	30 ngày
Công việc khác	6 ngày làm việc

Tiền lương thử việc

Do hai bên thỏa thuận nhưng ít nhất bằng 85% mức lương của công việc đó, theo Điều 26 Bộ luật Lao động 2019.

Ba điều cần lưu ý

Không áp dụng thử việc với người lao động giao kết hợp đồng lao động có thời hạn dưới 01 tháng.

Hai cách thỏa thuận thử việc: ghi nội dung thử việc trong hợp đồng lao động, hoặc ký hợp đồng thử việc riêng. Chọn cách nào cũng phải tuân thủ giới hạn thời gian và mức lương ở trên.

Kết thúc thử việc: khi kết thúc thời gian thử việc, người sử dụng lao động phải thông báo kết quả cho người lao động. Đạt yêu cầu thì tiếp tục thực hiện hợp đồng lao động đã giao kết, hoặc giao kết hợp đồng lao động nếu trước đó ký hợp đồng thử việc riêng.

Hình thức giao kết hợp đồng lao động

Theo Điều 14 Bộ luật Lao động 2019, có ba hình thức:

Hình thức	Áp dụng khi
Bằng văn bản	Áp dụng chung, lập thành 2 bản, mỗi bên giữ 1 bản
Thông qua phương tiện điện tử dưới hình thức thông điệp dữ liệu	Theo quy định của pháp luật về giao dịch điện tử, có giá trị như hợp đồng lao động bằng văn bản
Bằng lời nói	Chỉ với hợp đồng có thời hạn dưới 01 tháng, trừ một số trường hợp theo quy định

Hợp đồng lao động điện tử từ năm 2026

Đây là nội dung mới hoàn toàn so với bản cũ.

Content	Quy định
Văn bản điều chỉnh	Nghị định 337/2025/NĐ-CP, hiệu lực 01/01/2026
Nền tảng hợp đồng lao động điện tử	Chính thức vận hành từ 01/7/2026, theo Nghị định 337/2025 và Thông tư 08/2026/TT-BNV
Có bắt buộc không	Không. Hai bên tự chọn hình thức giấy hoặc điện tử
Giá trị pháp lý	Tương đương hợp đồng lao động bằng văn bản giấy

Nếu chọn làm điện tử thì phải đáp ứng:

• Giải pháp sử dụng phải có khả năng xác thực, ký số, lưu trữ, chứng thực và kết nối với nền tảng hợp đồng lao động điện tử
• Hợp đồng phải được gửi lên nền tảng để nhận mã định danh
• Thời hạn gửi: trong vòng 24 giờ kể từ khi bên cuối cùng ký

Điểm doanh nghiệp hay bỏ sót: không phải cứ ký hợp đồng lao động bằng phần mềm bất kỳ là đáp ứng quy định mới. Phần mềm chỉ ký được mà không kết nối nền tảng thì chưa đủ. Nên hỏi nhà cung cấp xác nhận bằng văn bản.

Nội dung chung về hợp đồng điện tử có trong bài hợp đồng điện tử là gì.

Nội dung chủ yếu của hợp đồng lao động

Theo Điều 21 Bộ luật Lao động 2019, hợp đồng lao động phải có các nội dung chủ yếu sau:

#	Content
1	Tên, địa chỉ của người sử dụng lao động và họ tên, chức danh của người giao kết bên phía người sử dụng lao động
2	Họ tên, ngày tháng năm sinh, giới tính, nơi cư trú, số giấy tờ tùy thân của người giao kết bên phía người lao động
3	Công việc và địa điểm làm việc
4	Thời hạn của hợp đồng lao động
5	Mức lương theo công việc hoặc chức danh, hình thức trả lương, thời hạn trả lương, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác
6	Chế độ nâng bậc, nâng lương
7	Thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi
8	Trang bị bảo hộ lao động cho người lao động
9	Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp
10	Đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề

Mục số 5 là mục hay ghi thiếu nhất. Nhiều hợp đồng chỉ ghi một con số lương tổng mà không tách mức lương theo công việc, phụ cấp và các khoản bổ sung. Việc tách rõ ảnh hưởng đến cơ sở đóng bảo hiểm xã hội và cách tính tiền làm thêm giờ.

Về cách tính lương thực nhận, xem bài lương gross và net.

Phụ lục hợp đồng lao động

Theo Điều 22 Bộ luật Lao động 2019, phụ lục là bộ phận của hợp đồng lao động và có hiệu lực như hợp đồng lao động.

Giới hạn quan trọng: phụ lục hợp đồng quy định chi tiết, sửa đổi, bổ sung một số điều khoản của hợp đồng lao động nhưng không được sửa đổi thời hạn của hợp đồng lao động.

Đây là giới hạn hay bị vi phạm. Doanh nghiệp muốn gia hạn hợp đồng nên ký hợp đồng mới, không dùng phụ lục để kéo dài thời hạn.

Biểu mẫu và hướng dẫn chi tiết có trong bài mẫu phụ lục hợp đồng.

Mức phạt khi giao kết sai loại hợp đồng

Nghị định 12/2022/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội.

Các hành vi thường bị xử phạt liên quan đến giao kết hợp đồng gồm: không giao kết hợp đồng lao động bằng văn bản với công việc có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên, giao kết không đúng loại hợp đồng, giao kết không đầy đủ nội dung chủ yếu, và giao kết hợp đồng thử việc không đúng quy định.

Mức phạt tiền tại nghị định này áp dụng với cá nhân, tổ chức vi phạm cùng hành vi thì mức phạt gấp đôi.

Doanh nghiệp cần đối chiếu mức phạt cụ thể theo bản hợp nhất của Nghị định 12/2022 tại thời điểm áp dụng.

Nghĩa vụ đi kèm sau khi giao kết

Ký hợp đồng chưa phải là xong. Ba nghĩa vụ phát sinh ngay:

Nghĩa vụ	Căn cứ	Thời hạn
Ghi thông tin người lao động vào sổ quản lý lao động	Điều 12 Bộ luật Lao động 2019, Điều 3 Nghị định 145/2020	Kể từ ngày người lao động bắt đầu làm việc
Đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc	Luật Bảo hiểm xã hội 2024	Theo quy định
Báo cáo tình hình sử dụng lao động định kỳ	Mẫu 01/PLI Nghị định 145/2020	Trước 05/6 và trước 05/12

Về sổ quản lý lao động: đây là nghĩa vụ bắt buộc có chế tài. Không lập sổ, lập không đúng thời hạn hoặc lập không đảm bảo nội dung cơ bản thì tổ chức bị phạt từ 10 đến 20 triệu đồng theo Điều 8 Nghị định 12/2022. Chi tiết ở bài mẫu danh sách nhân viên công ty.

Sáu lỗi thường gặp

Lỗi	Hậu quả
Dùng mẫu hợp đồng mùa vụ	Loại hợp đồng này đã bị bỏ từ Bộ luật Lao động 2019
Ký hợp đồng xác định thời hạn lần thứ ba	Vi phạm Điều 20, phải ký không xác định thời hạn
Để quá 30 ngày sau khi hết hạn mà chưa ký hợp đồng mới	Hợp đồng tự chuyển thành không xác định thời hạn
Dùng phụ lục để gia hạn thời hạn hợp đồng	Phụ lục không được sửa thời hạn hợp đồng
Đặt tên hợp đồng là dịch vụ hoặc cộng tác viên để né bảo hiểm	Bản chất quan hệ quyết định, không phải tên gọi
Thử việc quá thời gian hoặc trả dưới 85% lương	Vi phạm Điều 25 và Điều 26

Lỗi thứ ba là lỗi âm thầm nhất. Nó xảy ra do quên chứ không do cố ý, và doanh nghiệp thường chỉ phát hiện khi muốn chấm dứt hợp đồng.

Quản lý hợp đồng lao động trên hệ thống

Ba việc dễ sai nhất về hợp đồng lao động đều là việc theo dõi: hạn hợp đồng, lần ký thứ mấy, và hạn thử việc.

Phân hệ quản lý nhân sự của Arito hỗ trợ:

• Quản lý hợp đồng theo từng người lao động, ghi rõ loại hợp đồng và lần ký thứ mấy
• Cảnh báo tự động trước khi hợp đồng hết hạn, tránh để quá 30 ngày
• Theo dõi hạn thử việc và nhắc thông báo kết quả
• Hồ sơ nhân sự đáp ứng các trường của sổ quản lý lao động theo Nghị định 145/2020
• Kết xuất số liệu phục vụ báo cáo tình hình sử dụng lao động
• Liên thông sang tính lương và tài chính kế toán
• Phân quyền theo vai trò, lưu vết chỉnh sửa hồ sơ

Đăng ký demo để xem trên dữ liệu thật.

Câu hỏi thường gặp

Có bao nhiêu loại hợp đồng lao động?

Hai loại theo Điều 20 Bộ luật Lao động 2019: hợp đồng lao động không xác định thời hạn và hợp đồng lao động xác định thời hạn với thời hạn không quá 36 tháng.

Hợp đồng lao động mùa vụ còn không?

Không. Bộ luật Lao động 2019 đã bỏ loại hợp đồng theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng từng có ở Bộ luật Lao động 2012. Công việc ngắn hạn vẫn ký hợp đồng xác định thời hạn.

Được ký hợp đồng xác định thời hạn mấy lần?

Chỉ được ký thêm một lần. Nghĩa là tối đa hai lần liên tiếp, sau đó nếu người lao động vẫn tiếp tục làm việc thì phải ký hợp đồng không xác định thời hạn. Một số nhóm như người lao động cao tuổi, người nước ngoài được ký nhiều lần theo quy định riêng.

Hợp đồng hết hạn mà chưa ký mới thì sao?

Trong 30 ngày kể từ ngày hết hạn, hai bên phải ký hợp đồng mới. Quá 30 ngày mà không ký thì hợp đồng xác định thời hạn đã ký trở thành hợp đồng không xác định thời hạn.

Thời gian thử việc tối đa là bao lâu?

Tối đa 180 ngày với công việc của người quản lý doanh nghiệp, 60 ngày với chức danh cần trình độ từ cao đẳng trở lên, 30 ngày với trình độ trung cấp và công nhân kỹ thuật, 6 ngày làm việc với công việc khác. Chỉ được thử việc một lần cho một công việc.

Lương thử việc tối thiểu bao nhiêu?

Ít nhất bằng 85% mức lương của công việc đó, theo Điều 26 Bộ luật Lao động 2019.

Hợp đồng lao động ký điện tử có giá trị không?

Có. Điều 14 Bộ luật Lao động 2019 quy định hợp đồng lao động giao kết qua phương tiện điện tử dưới hình thức thông điệp dữ liệu có giá trị như hợp đồng lao động bằng văn bản. Từ 01/01/2026 có Nghị định 337/2025/NĐ-CP quy định riêng, và nền tảng hợp đồng lao động điện tử vận hành từ 01/7/2026.

Hợp đồng lao động điện tử có bắt buộc không?

Không bắt buộc. Hai bên tự chọn hình thức giấy hoặc điện tử. Nhưng nếu chọn điện tử thì giải pháp phải kết nối được nền tảng hợp đồng lao động điện tử, và hợp đồng phải gửi lên nền tảng trong 24 giờ kể từ khi bên cuối cùng ký để nhận mã định danh.

Phụ lục hợp đồng có gia hạn được thời hạn không?

Không. Điều 22 Bộ luật Lao động 2019 quy định phụ lục không được sửa đổi thời hạn của hợp đồng lao động. Muốn gia hạn thì ký hợp đồng mới.

Tổng kết

Bốn điều cần nhớ:

Chỉ còn hai loại hợp đồng lao động. Mẫu hợp đồng mùa vụ và các bài viết liệt kê ba loại đều theo luật cũ.

Hợp đồng xác định thời hạn chỉ được ký thêm một lần. Lần thứ ba bắt buộc phải là hợp đồng không xác định thời hạn.

Hết hạn mà để quá 30 ngày chưa ký hợp đồng mới thì hợp đồng tự chuyển thành không xác định thời hạn. Đây là hệ quả tự động, không phụ thuộc ý chí của doanh nghiệp.

Phụ lục không được dùng để gia hạn thời hạn hợp đồng.

Việc nên làm ngay: lập bảng theo dõi hợp đồng có ba cột là ngày hết hạn, số ngày còn lại và lần ký thứ mấy, kèm cảnh báo trước 30 ngày. Ba cột này phòng được hai lỗi phổ biến nhất về hợp đồng lao động.

Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế ý kiến tư vấn pháp lý. Cần đối chiếu Bộ luật Lao động 2019, Nghị định 145/2020, Nghị định 337/2025 và các văn bản hướng dẫn tại thời điểm áp dụng. Cần trao đổi về hệ thống quản lý nhân sự, liên hệ với Arito.